AI SPACE HERITAGE
Επαναπροσδιορισμός της Αρχαιολογικής Έρευνας
Αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης για τη Διατήρηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Προώθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των 5 Διαστάσεων Μεθοδολογιών για την Παρακολούθηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Το AI-SPACE HERITAGE επαναπροσδιορίζει την αρχαιολογική έρευνα. Παρόλο που η τηλεπισκόπηση είναι μια πολύ γνωστή μη επεμβατική μέθοδος αναγνώρισης αρχαιολογικών χαρακτηριστικών, με την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ακρίβεια ανίχνευσης τοποθεσιών ενδιαφέροντος αυξάνεται σε υψηλό ποσοστό. Οι τεχνικές προσέγγισης 5D συνδυάζουν δεδομένα παρατήρησης της Γης (δορυφορικές εικόνες, εικόνες UAV, δεδομένα Lidar, ψηφιακά μοντέλα υψομέτρου) με αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης (βαθιά μάθηση, μηχανική μάθηση, νευρωνικά δίκτυα) με την έννοια των τρισδιάστατων χωρικών διαστάσεων + χρόνου + κλίμακας. Όλες αυτές οι τεχνολογικές καινοτομίες, παρέχουν μη-χρονοβόρο οδηγό για την αρχαιολογική έρευνα, παρακολουθώντας ακόμη και ερευνηθήσες περιοχές από μια νέα οπτική γωνία.
Συνολικά, το έργο στοχεύει στον εντοπισμό κρυμμένων θησαυρών απομακρυσμένα, προστατεύοντας την πολιτιστική κληρονομιά από απειλές όπως η αύξηση του πληθυσμού, η αστική επέκταση, οι λεηλασίες και οι σοβαροί φυσικοί κίνδυνοι.
2025-2027
FORTH-SYNERGY
Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ)
Εργαστήριο Γεωφυσικής - Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης και Αρχαιοπεριβάλλοντος
Ινστιτούτο Πληροφορικής (ΙΠ)
Έρευνα αιχμής
Τεχνητή νοημοσύνη
Καινοτόμες Προσεγγίσεις
Αξιοποιώντας τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), η αρχαιολογία τηλεπισκόπησης μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική και ακριβής, επιτρέποντας στους αρχαιολόγους να επικεντρωθούν στην ερμηνεία και την ανάλυση αντί να αφιερώνουν πολύ χρόνο στην επεξεργασία δεδομένων και στις αρχικές αξιολογήσεις.
Οι αλγόριθμοι Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) (Νευρωνικά Δίκτυα, Μηχανική μάθηση, Βαθιά μάθηση κ.λπ.) παρακολουθούν και ανιχνεύουν αρχαιολογικά και πολιτιστικά ευρήματα σε διαφορετικές χωρικές (τοπικές και περιφερειακές) και χρονικές κλίμακες υπό διαφορετικές εδαφικές και γεωμορφολογικές συνθήκες. Το έργο στοχεύει στην ανάπτυξη ενός προηγμένου 5D πολυχρηστικού συστήματος για την ενσωμάτωση και διαχείριση διαφόρων τύπων πληροφοριών σχετικά με την αρχαιολογία τηλεπισκόπησης σε τρισδιάστατες χωρικές διαστάσεις (x,y, z) + χρόνο + κλίμακα.
Αρχαιολογία από το Διάστημα
Πρωτοποριακές Τεχνικές
Η έρευνα AI-SPΑCE HERITAGE βασίζεται σε τρεις κύριους αρχικούς πυλώνες: (1) Παρακολούθηση αρχαιολογικών και πολιτιστικών χώρων κληρονομιάς, όπως σημάδια καλλιεργειών, τάφοι και τύμβοι, με μέσα παρατήρησης της Γης σε 5D, (2) Ενσωμάτωση του Copernicus (Sentinel 1 και Sentinel 2) και συνεισφορά δεδομένων αποστολών στην τηλεπισκόπηση για την αρχαιολογία, και (3) Κάλυψη του κενού μεταξύ της πραγματικής διαδικασίας που προσπαθούμε να αυτοματοποιήσουμε με ένα σύστημα βασισμένο στην Τεχνητή Νοημοσύνη στην τηλεπισκόπηση για την αρχαιολογία. Η μέθοδος στοχεύει στην υποστήριξη των αρχαιολόγων στην επιτόπια εργασία τους, αυτοματοποιώντας διαδικασίες εργασίας και χρόνου.
Συνέργεια ΙΤΕ
Το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ) και το Ινστιτούτο Επιστήμης Υπολογιστών (ΙΠ) του ΙΤΕ ενώνουν την εμπειρία τους για την προώθηση της αρχαιολογικής τηλεπισκόπησης με βάση την Τεχνητή Νοημοσύνη στο πλαίσιο του έργου AI-SPACE HERITAGE.
Ο Δρ. Δημήτριος Δ. Αλεξάκης (Επικεφαλής Ερευνητής) και η ομάδα του στο ΙΜΣ/ΙΤΕ είναι υπεύθυνοι για: α) την απόκτηση, την επιμέλεια και την ερμηνεία δεδομένων Γεωσκόπησης από πολλαπλές πηγές, συμπεριλαμβανομένων πολυφασματικών και υπερφασματικών δορυφορικών εικόνων, αεροφωτογραφιών από UAV/drone και ψηφιακών μοντέλων εδάφους που προέρχονται από LiDAR· β) την προεπεξεργασία, τη φωτογραμμετρική ευθυγράμμιση και την ενίσχυση των συλλεχθέντων εικόνων· γ) συνεργασία και επικύρωση από ειδικούς αρχαιολογικών και γεωμορφολογικών μοτίβων και δ) την ανάπτυξη γεωχωρικών επιπέδων και χωρικών δεικτών που υποστηρίζουν τη διαδικασία εκπαίδευσης στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο Δρ. Αναστάσιος Ρούσσος (συν-επικεφαλής ερευνητής) και η ομάδα του (ΙΠ) είναι πρωτοπόροι στην αξιοποίηση γεωμετρικών, βασισμένων σε μοντέλα και πλαισίων Βαθιάς Μάθησης για την κατανόηση εικόνας και την τρισδιάστατη υπολογιστική όραση υπό απαιτητικές πραγματικές συνθήκες και χρησιμοποιώντας ελάχιστες απαιτήσεις λήψης εικόνας. Η ολοκληρωμένη και καινοτόμος προσέγγιση του AI-SPACE HERITAGE βασίζεται σε μια ολιστική και διεπιστημονική αντίληψη που τονίζει τη συμπληρωματικότητα δύο διαφορετικών προσεγγίσεων (Γεωπληροφορική, Βαθιά Μάθηση).
Εξοπλισμός
Έρευνα αιχμής
Με ένα UAV και έναν πολυφασματικό αισθητήρα, εστιάζουμε σε μια λεπτομερή κλίμακα (τοπική) και κατασκευάζουμε μοντέλα για την ανίχνευση αντικειμένων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος (θραύσματα κεραμικής, εργαλεία πυριτόλιθου κ.λπ.) από εικόνες UAV υψηλής ανάλυσης. Αρχικά, πραγματοποιούμε μελέτες πεδίου και τυπική φωτογραμμετρία για την ευθυγράμμιση, τη συρραφή και την ορθοαναγωγή των εικόνων UAV που λαμβάνονται, παράγοντας ένα απρόσκοπτο, γεωαναφερμένο ορθομωσαϊκό.
Επικοινωνία
Διεύθυνση
Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ)
Εργαστήριο Γεωφυσικής, Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης και Αρχαιο-περιβάλλοντος
Νικηφόρου Φωκά 130, 74 100
Ρέθυμνο, Τ.Θ. 119
Ινστιτούτο Επιστήμης Υπολογιστών (IΠ),
Ίδρυμα Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΤΕ),
Ν. Πλαστήρα 100, Βασιλικά Βουτών,
GR70013 Ηράκλειο, Κρήτη, Ελλάδα
Τηλέφωνο
Δρ. Δημήτριος Αλεξάκης
(+30) 283110 6023
Δρ. Αναστάσιος Ρούσσος
Δρ. Δημήτριος Αλεξάκης
Δρ. Αναστάσιος Ρούσσος
